YunoHost nedir?
YunoHost sunucu yönetimini basitleştirmeyi amaçlayan bir işletim sistemidir. Bu yüzden kendi sunucunu çalıştırmayı güvenli, hafif, etik ve sürekli yapar. Libre yazılım projesinin gönüllüler tarafından copyleft telif hakkı adı altında teliflenmiştir. Teknik olarak, Debian GNU/Linux üzerine inşa edilmiş sunucu dağıtım sistemi olarak düşünülebilir.
YunoHost bir çok donanımda yüklenebilir. Evinizde veya uzak bir sunucuda (VPS) olması fark etmez.
Özellikler
Güvenilir ve aşina olunan Debian üzerine yapılmıştır;
Dost yanlısı bir internet arayüzü ile veya kullanışlı bir komut satırı arayüzü üzerinden sunucunuzu yönetin;
Uygulamaları 500'den fazla uygulamam bulunan kataloğumuzdan ** sadece bir kaç tıkla** indirin!;
Kullanıcılarınızı yönetin (LDAP ile);
Alan adlarınızı yönetin;
Yedekler oluşturun ve geri yükleyin;
Tüm uygulamalara eş zamanlı olarak kullanıcı portalından bağlanın(NGINX, SSOwat);
tam sistemleri yüklü bir e-posta sistemi içerir (Postfix, Dovecot, OpenDKIM, PostSRSd);
SSL sertifikalarınızı yönetin (Let's Encrypt ile);
... ve güvenlik sistemleri (fail2ban,nftableskullanan bir güvenlik duvarı).
Çıkış Noktası
YunoHost, Şubat 2012 yılında böyle bir muhabbetten sonra oluşturuldu:
"Kendi e-posta sunucumu kendim ayarlamak için çok tembelim... Beudbeud, kendi küçük sunucunda LDAP çalıştırmayı nasıl başardın?" Kload, Şubat 2012
Burada onu kullanışlı yapmak için yapılması gereken tek şey, Beudbeud'in sunucusuna bir yönetici arayüzü koymaktı. Kload bu yüzden bir tane geliştirmeye karar verdi. En sonunda bir kaç ayarı ve bazı web uygulamalarının ayarlarının otomatikleştirilmesiyle birlikte YunoHost v1 ortaya çıkmıştı.
Hem YunoHost'un hem de kendi sunucunu kendin çalıştırma fikri popülerleştiği için hem esas geliştiriciler hem de yeni destekçiler sürüm 2 üzerinde çalışmaya karar verdi. Bu sürüm, daha esnek, güçlü, kullanımı kolay ve Lapland'daki elfler için iyi kalite kahve yapan bir sürüm olması planlandı.
YunoHost ismi, "Y U NO Hosttan" geliyor. Bu Internet esprisi durumu biraz daha açıklayıcı yapmalı:
YunoHost ne değildir?
YunoHost kar amacı güden bir oluşum değildir. Gönüllüler tarafından geliştirilmekte ve bakımı yapılmaktadır. Hizmet satmayız, kendimiz sizin hizmetlerinizi veya verilerinizi kontrol etmemekteyiz veya kendimiz bir sunucuda çalıştırmamaktayız. Aynı zamanda hiçbir şeyi ücretli yapma konusunda hiçbir niyetimiz veya ilgimiz yoktur. Ayrıca herhangi bir resmi garanti vermyiz. Hedefimiz, YunoHost'un merkeziyetsiz bir internete ve insanları kendi servislerini ve teknolojilerini otonomlaştırmaya teşvik olması umuduyla YunoHost'u geliştrmeye ve bakımını yapmaya devam etmektir. Topluluk desteği için ve gerekli olduğu durumlarda 3. kişiler aracılığıyla maddi destek yapmak için elimizden geleni yapıyoruz.
YunoHost projesi politika olarak tarafsız değildir Doğası gereğince, YunoHost merkeziyetsiz internet ve insanları güçlendiren teknolojileri destekler. Teknolojinin veya yazılımın tamamen tarafsız olduğu veya tarafsız kalmasını destekleyen sorunlu düşünceyi ret ediyoruz. Projeye destekte bulunan çoğu kimse, teknolojik gelişmelerin sosyal ve politik etkileri konusunda tetikte kalmaktadır ve feminizm, LGBTQIA+, sosyal ve çevresel adalet gibi daha büyük hareketlerin önemi konusunda empati duymaktadır. Faşizm, cinsiyetçilik, ırkçılık, yabancı düşmanlığı, bağnazlık, engellilere karşı yapılan ayrımcılık, emperyalizm, sömürü, öjeik ve sağcı libertiyanizme karşı dik durmaktayız. Eğer bu değerlerle aynı fikirde değilseniz, başka bir sisteme bakmanızı tavsiye ederiz.
YunoHost geleneksel bir şekilde "ölçeklenecek" bir sistem olarak tasarlanmamıştır. Aynı anda görece az kullanıcı ve hesap sayısı ile çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Herhangi bir kesin limit olmasa da (çünkü sunucunun performans tamamen kullandığınız donanıma ve kurulumunuza bağlıdır) tahminimizce 250-500 hesaptan fazla veya aynı anda 50 kullanıcı, ağır donanım isteyen uygulamalar kullanmak istediğinde teknik ayarlamalar gerekebilir. Ama buna rağmen YunoHost, hafif hizmetleri veya kendi internet sitenizi günlük binlerce aktif kullanıcıya rağmen rahatça çalıştırabilir.
YunoHost, "çalışsın yeter" diyen insanlar için tasarlanmıştır. Elbette mükemmel olmadığını biliyoruz. Kullanıcı deneyimini, sağlamlığı ve basitliği geliştirmek için çalışmaya devam ediyoruz. YunoHost "üzerinde oynanabilir" olmasına rağmen ilk hedef, aşırı karmaşık ve aşırı özelleştirilmiş kullanım durumları isteyen kullanıcılar değildir. Buna rağmen istediğinizi denemekte ve bize geri bildirimlerinizi yapmakta tamamen özgürsünüz!
YunoHost ağır bir çok kiracılı çözüm olarak tasarlanmadı (bir sürü farklı şirkete farklı alan adlarında hizmet vermek gibi). Teknik açıdan birden fazla alan adı ve alt alan adlarını yönetebilirsiniz (arkadalarınız, şirketiniz ve sınıf arkadaşlarınız için uygulama çalıştırmak gibi) ama unutmamalısınız ki uygulamalar arasında sıkı bir izolasyon yoktur. Aynı çatı altında tüm uygulamalar aynı sistemi ve ortamı paylaşırlar.
(Note for power users) YunoHost does not use "hard" containerization technologies such as Docker, for its apps. This is partly for historical reasons and partly to keep the system lightweight — both in terms of resource usage and technical complexity. That said, we do take security seriously: applications run under dedicated user accounts with limited privileges and capabilities, and we're continuously working to enhance the system’s security.
Artworks
Black and white YunoHost by ToZz. Licence: CC-BY-SA 4.0. Logos and other artwork are available in the Artworks repository.
